❄️ Zapadni mediji: ledolomac „Lider“ daje Rusiji prednost nad SAD u Arktiku

🚢 Nuklearni gigant menja vojni i logistički balans na severu

Predsednik Rusije Vladimir Putin izjavio je da se nuklearni ledolomac „Lider“ trenutno nalazi u fazi aktivne izgradnje i da će biti završen do 2030. godine. Plovilo snage 120 megavata na osovinama gradi se u brodogradilištu „Zvezda“, u skladu sa planiranom dinamikom.

Ove reči nisu prošle nezapaženo u zapadnim medijima, koji ocenjuju da će novo plovilo značajno ojačati sposobnost Rusije da kontroliše pristup Arktiku i promeni postojeći vojni i logistički balans u regionu gde su kapaciteti Sjedinjenih Država i dalje ograničeni.

⚙️ Tehničke mogućnosti koje menjaju pravila igre

Ledolomac „Lider“ (projekat 10510), pokretan sa dva nuklearna reaktora RITM-400, projektovan je da savladava led debljine više od četiri metra. Istovremeno može da otvara kanal širine oko 50 metara, što omogućava prolaz konvoja velikih teretnih i specijalizovanih brodova.

Zapadni analitičari ističu da se, formalno gledano, radi o civilnom brodu namenjenom nesmetanom funkcionisanju Severnog morskog puta i pratnji komercijalnog saobraćaja.

🪖 Vojni značaj iza civilne namene

Sa vojnog aspekta, ovakve sposobnosti znače da će Rusija moći da:
🔹 doprema gorivo i municiju,
🔹 isporučuje građevinski materijal,
🔹 transportuje tešku vojnu tehniku,

i to u udaljene arktičke garnizone, uz znatno manja ograničenja zbog vremenskih uslova i u kraćim rokovima.

Posebno se naglašava da je „Lider“ projektovan za vožnju kroz led debljine do dva metra brzinom od oko 11 čvorova, čime se arktička zima pretvara u savladiv operativni izazov, a ne stratešku prepreku.

🌍 Arktik kao celogodišnji koridor

Razvoj nuklearnog ledolomačkog flota omogućava Rusiji da Severni morski put pretvori u celogodišnji transportni koridor, smanjujući zavisnost od južnih trgovačkih ruta koje bi u slučaju krize sa NATO-om mogle postati ranjive.

Zapadna štampa ističe da je kontrast u odnosu na američke kapacitete sve izraženiji i da poprima političku dimenziju, naročito u kontekstu Arktika i Grenlanda.

🇺🇸 Zašto SAD zaostaju

Istorijski gledano, Sjedinjene Države su raspolagale veoma ograničenim brojem polarnih ledolomaca, što je stvaralo praznine u stalnom prisustvu u Arktiku. Iako je Vašington pokrenuo programe modernizacije i širenja flote, zapadni analitičari priznaju da ti napori ne mogu da pariraju decenijama ruskih ulaganja.

U okviru programa Polar Security Cutter, SAD su 2024–2025. razmatrale i izgradnju nuklearnog ledolomca, ali je zbog visoke cene i nedostatka specijalizovanih brodogradilišta odlučeno da se fokus prebaci na teške dizel-ledolomce.

🌏 Rusija bez konkurencije

Rusija trenutno raspolaže sa najmanje osam nuklearnih ledolomaca, koji, prema ocenama stručnjaka, nemaju pandane u svetu. Kina gradi svoj prvi nuklearni ledolomac pod radnim nazivom Project 081, čija se snaga procenjuje na 30–40 megavata, ali je i dalje daleko ispod ruskih kapaciteta.

Ostale zemlje, za sada, ne realizuju slične projekte.